İktisadi Hoşnutsuzluk Endeksi Makroekonomik Performansın Ölçülmesinde Başarılı Bir Gösterge midir?: Türkiye ve BRICS Ülkeleri Üzerine Bir Değerlendirme

Mine IŞIK, Özlem ÖZTÜRK ÇETENAK

Özet


Enflasyon, işsizlik ve beraberinde yaşanan sorunlar yıllar boyunca her ülke ekonomisinin karşı karşıya kaldığı en büyük problemlerden olmuştur. Ekonominin gidişatı hakkında oldukça önemli bilgiler veren, enflasyon ve işsizlik oranlarından oluşan gösterge İktisadi Hoşnutsuzluk Endeksi olarak tanımlanmaktadır. İlk olarak 1970 yılında Amerikalı iktisatçı Arthur Okun tarafından ortaya atılan endeks işsizlik oranı ile enflasyon oranının toplamından oluşan bir göstergedir. İşsizlik oranında ki artış istihdam düzeyinin azaldığını, enflasyon oranındaki artış ise satın alma gücünün azaldığını gösterdiği için endeks düzeyindeki artış ekonominin gidişatında aksaklıklar oluştuğunu, makroekonomik performansın kötüye gittiğini ve artan hoşnutsuzluğu göstermektedir. Endeks daha sonra 1999 yılında Nobel Ödüllü Amerikalı iktisatçı Robert Barro tarafından, enflasyon ve işsizlik oranlarının yanı sıra uzun vadeli tahvil faizi ve büyüme oranının kullanılmasıyla geliştirilmiştir. Bu durumda endeks enflasyon, işsizlik ve faiz oranının toplamı ile büyüme oranının pozitif olması durumunda farkından, büyüme oranının negatif olması durumunda ise toplamından oluşmaktadır. Barro’nun endeksi dönemler arası makroekonomik performans karşılaştırmalarının yapılabilmesi açısından oldukça önem arz etmekte ve politika yapıcıları tarafından çok sık kullanılmaktadır. Hanke (2009), Barro’nun endeks üzerindeki düzenlemesinin ekonomideki nispi değişimlerin daha doğru bir şekilde ölçülebilmesine olanak verdiğini ifade etmektedir. Peki ülkelerin ekonomik performansının ölçülmesinde endeksin içerdiği değişkenler tek başına yeterli midir? Ya da değişkenlerin makro ekonomik performans üzerindeki etkisi aynı düzeyde midir? Bu bağlamda çalışmada Türkiye ve BRICS ülkelerinin 2000 yılı sonrası iktisadi hoşnutsuzluk endeksi hesaplanacaktır. Çalışmada ülkeler için hesaplanan endeks yardımıyla ülkelerin makro ekonomik performansları karşılaştırılacak ve endeksin performansın ölçülmesinde yeterince açıklayıcı olup olmadığı değerlendirilecektir.

Tam Metin:

PDF