Türkiye’de Günah Vergileri Kapsamında Özel Tüketim Vergisi Uygulaması ve Etkinliği

Ulvi SANDALCI, İnci SANDALCI

Özet


Vergiler kamu harcamalarının finansmanını karşılamak olan mali amaç yanında günümüzde birçok mali olmayan amaç için de kullanılmaktadır. Mali olmayan bu amaçların başında kamu sağlığının korunması gelmektedir. Devletler kamu sağlığının korunması amacıyla insan sağlığına ve çevreye zararlı tüketim ve faaliyetler üzerinden vergi almaktadır. Günah vergisi olarak adlandırılan bu tür vergisel uygulamalar son yıllarda birçok ülke tarafından kullanılmaya ve ekonomik hayatı etkilemeye başlamıştır. Türkiye’de de adı günah vergisi olmamakla beraber Türk vergi sistemi içerisinde sigara ve alkol üzerinden alınan Özel Tüketim Vergisi bu kapsamda değerlendirilmektedir. Özel tüketim vergisinin zararlı olduğu düşünülen bu tür mallar üzerinden özel olarak alınması günah vergisi niteliğini güçlendirmektedir. Bu çalışmada, günah vergilerinden en önemlisi olan sigara ve alkol mamulleri üzerinden ülkemizde alınan Özel Tüketim Vergisinin uygulaması ve etkinliği incelenmektedir. Sigara ve alkol üzerinden alınan Özel Tüketim Vergisinin bu ürünlerin tüketimini azaltmadaki rolü tablolar yardımıyla analiz edilmiştir. Çalışmada ulaşılan sonuca göre sigara ve alkol üzerinden alınan vergilerin bu ürünlerin tüketimini tek başına azaltmadaki etkisi oldukça sınırlı düzeydedir. Özel Tüketim Vergisi diğer kamu mücadele politikaları ile birlikte uygulandığında ise tüketim üzerinde daha fazla etkili olmaktadır.

Tam Metin:

PDF