İSG Kanunu Uyum Maliyetlerinin KOBİ’ler Üzerindeki Ekonomik Faydaları ve Bir Araştırma

Metin BAYRAM, M. Cahid ÜNĞAN

Özet


Bu çalışmanın amacı, yaklaşık dört yıldır Türkiye’de yürürlükte olan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Kanunu hükümlerinin uygulanması için işverenler tarafından yapılan uyum harcamalarının firmalarımıza ekonomik bir fayda sağlayıp sağlamadığını ortaya koymaktır. Araştırmanın hedef kitlesi olarak, Türkiye’de faaliyet gösteren küçük ve orta büyüklükte işletmeler (KOBİ’ler) tarzı firmalar tercih edilmiştir. Çünkü araştırmalar bu tür firmaların maddi gücü nispeten sınırlı olduğu için İSG’ye maliyet gözü ile baktıklarını, bu alana yatırım yapmadıklarını ve bu yüzdende İSG performanslarının nispeten kötü olduğunu göstermektedir. Söz konusu firmaların İSG Kanunu yükümlülüklerini karşılamak üzere ne ölçüde uyum maliyeti harcaması yaptıklarını ve buna karşılık son üç yıl içinde ekonomik bir fayda sağlayıp sağlamadıklarını ölçmek üzere, veri toplama aracı olarak anket tekniği kullanılmıştır. Araştırma için farklı sektör, NACE kodu ve büyüklükte olan KOBİ tarzı 130 firmadan veri toplanmıştır. Toplanan veriler tanımlayıcı istatistiksel teknikler kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, orta ölçekli firmaların İSG Kanununu tam sağlayacak kadar ve maddi gücü nispeten az olan küçük ölçekli firmaların ise İSG Kanunu yükümlülüklerini hemen hemen tam sağlayacak kadar uyum harcaması yaptıklarını ortaya koymaktadır. Diğer önemli bir bulgu; ankete katılan KOBİ’lerin en çok kişisel koruyucu donanım ve iş güvenliği işaret ve levhaları için harcama yaptıklarını, en az ise çalışanların toplu korunması için uyum harcaması yaptıklarını ortaya koymaktadır. Ankete katılan KOBİ’lerin en çok tedavi giderlerinde ve üretim kayıplarında azalma, ve en az ise işgücü devir hızında ve çalışanların devamsızlığında azalma konularında mali kazanç sağladıkları bulunmuştur. Bu araştırmanın bir sonucu olarak, işverenlerin iş kazası olmadan önce İSG önlemleri için harcama yapmasına yönelik proaktif (önleyici) anlayışla hazırlanan 6331 sayılı İSG Kanunu uygulamaları nedeniyle KOBİ tarzı firmalarımızın ekonomik fayda elde edebileceklerine dair yeterli kanıtlar sağlanmıştır.

Tam Metin:

PDF