Orta Sınıf Analizleri: Teorik Bir Yaklaşım

Cengizhan YILDIRIM

Özet


Sosyal bilimlerde çok az konu orta sınıf kadar ilgi çekmiştir. Her sosyal bilim kuşağı, orta sınıfı yeniden ve en bastan yorumlamakta ve açıklamaya çalıştığı herhangi bir konuyu bu sınıfla ilişkilendirmektedir. Bu durumun bir sebebi, orta sınıf tanımı üzerinde bir fikir birliğine henüz varılamamış olması ve birbirine alternatif çok sayıda tanımın olmasıdır. Orta sınıf tanımlamaları, bakış açısına göre değişmektedir. En çok tanımlama, yaşanılan çevre ve yere, gelire ve yapılan işe göre olmaktadır. Ancak aynı kritere göre yapılan tanımlamalar arasında da, örneğin gelire göre tanımlarda orta sınıf gelirinin alt ve üst sınırı konusunda, bir fikir birliği yoktur. Bu sınır elbette zamana ve ülkeye göre değişecektir; ancak aynı ülke için aynı zaman diliminde de farklı sınırlar ortaya koyan çalışmalar vardır. Bu çalışmanın amacı günümüze kadar olan orta sınıf analizlerini teorik olarak incelemektir. Bu amaçla ilk olarak sanayi devrimine kadar olan dönemde orta sınıf ele alınacaktır. Ancak orta sınıflar her ne kadar Coğrafi keşiflerden sonra oluşmaya başlasa da esas olarak gündeme Sanayi Devriminden sonra gelmeye başlamıştır. Bu bağlamda Marx ve Weber’in orta sınıf analizleri klasik orta sınıf analizleri olarak değerlendirilmiştir. Günümüzde sınıf analizleri Marx ve Weber arasında bir yerde bulunduğundan, sınıf çalışmalarında bu iki düşünürü anlamak daha sonraki çalışmaları anlamada kolaylık sağlar. Daha sonra yeni orta sınıf analizleri olarak Wright ve Goldthope’un sınıf şemaları ele alınmıştır. Wright’ın Marksist temelde, Goldthope’un da Weberci temelde oluşturdukları sınıf çalışmaları ve şemaları, hem birçok ampirik çalışmada kullanılmış hem de daha sonra oluşturulan sınıf semalarına ilham kaynağı olmuştur.

Tam Metin:

PDF